Markanız ChatGPT'de Görünüyor mu? 5 Dakikada Test Edin

Kısaca

Bu test, markanızın ChatGPT, Gemini ve Perplexity’nin ürettiği yanıtlarda kendiliğinden geçip geçmediğini gösterir. Kavramın tanımı için AEO nedir sayfasına göz atabilirsiniz.

• Ne ölçer: Marka adınız geçmeyen gerçek kullanıcı sorularında yapay zekanın sizi önerip önermediğini.

• Ne ölçmez: Kalıcı sıralamanızı ya da zaman içindeki tutarlılığınızı. Tek bir anlık kesit alır.

• Süre: Yaklaşık beş dakika, sadece bir tarayıcı ve kopyalanabilir sorgular gerekir.

• Sonucun anlamı: Markanız yanıtlarda hiç geçmiyorsa yapay zeka sizi bir seçenek olarak görmüyor demektir, rakipleriniz geçiyorsa aradaki fark daha nettir.

Bir uyarı, marka adınızı yazarak yaptığınız test yanıltıcıdır ve gerçek görünürlüğü ölçmez. Nedenini bir sonraki bölümde açıklıyorum.

Neden marka adınızı yazarak test etmek yanıltıcı

ChatGPT’ye “AEOWorks nasıl bir ajans?” diye sorarsanız, model neredeyse her zaman markayı öven, düzgün bir paragraf üretir. Sonuç gurur verici ama tamamen değersizdir. Marka adını promptun içine siz koydunuz, model de o adı alıp etrafına olumlu bir metin ördü. Ölçtüğünüz şey markanızın görünürlüğü değil, dil modelinin size katılma eğilimidir.

Bu eğilime yapay zeka araştırmalarında sycophancy deniyor. Model, kullanıcının cümlesinden hangi cevabı beklediğini sezer ve o beklentiyi karşılamaya çalışır. Bir marka adını sorunun içinde görünce, o markanın bilinen, saygın ve önerilebilir olduğunu varsayar. “AEOWorks iyi bir tercih mi?” sorusuna alacağınız “evet” cevabı, gerçek bir bilgiden değil, sorunun kurgusundan doğar.

Gerçek soru şu. Sizi hiç tanımayan biri, sizin sektörünüzde bir ihtiyaçla ChatGPT’ye gittiğinde markanız kendiliğinden anılıyor mu? Kullanıcılar arama yaparken marka adı yazmazlar, çünkü hangi markaların var olduğunu bilmezler. “İstanbul’da SEO ajansı önerir misin?” ya da “B2B içerik pazarlaması için hangi araçları kullanmalıyım?” gibi sorular sorarlar. Modelin bu sorulara verdiği cevapta sizin adınız geçiyorsa, gerçek görünürlüğe sahipsiniz demektir.

Bu yüzden anlamlı tek test, marka adı geçmeyen sorgularla yapılan testtir. İngilizce kaynaklarda buna unbranded sorgu deniyor. Marka adını promptdan çıkardığınız anda modelin size katılma imkanı kalmaz. Model, kendi eğitim verisinden ve bağlı olduğu kaynaklardan hangi markaları hatırlıyorsa onları listeler, siz de o listede olup olmadığınızı görürsünüz.

Bir sonraki bölümdeki protokol tamamen bu mantık üzerine kurulu. Adım adım kendi sektörünüze uygun, marka adı içermeyen bir sorgu listesi hazırlayacak ve bu listeyi üç platformda çalıştıracaksınız.

5 adımda görünürlük testi

Test beş adımda ilerler ve her adım bir öncekinin çıktısına dayanır. Önce marka adınızın geçmediği bir sorgu listesi hazırlarsınız, çünkü anlamlı sonuç yalnızca unbranded sorgulardan gelir. Ardından bu aynı sorguları ChatGPT, Gemini ve Perplexity’de çalıştırıp yanıtları basit bir tabloya kaydedersiniz. Sonra aynı sorgularda rakiplerinizin görünüp görünmediğine bakarsınız, çünkü kendi sonucunuz ancak bir karşılaştırma zemininde anlam kazanır. Son adımda ham tabloyu ölçülü bir yoruma çevirirsiniz. Her adımı kendi başlığında kopyalanabilir şablonlarla açıyorum.

Adım 1: Marka adı geçmeyen sorgu listesi hazırlama

Yazacağınız sorgular marka adınızı hiç içermemeli, çünkü gerçek bir müşteri bir problemi çözmek için arama yaparken sizin adınızı bilmez. Modelin sizi kendiliğinden önermesini istiyorsanız, testin de tıpkı bir müşteri gibi kategoriyi ve ihtiyacı sormasına dayanması gerekir. Marka adı geçen her sorgu bu ölçümü bozar.

İyi bir sorgu listesi tek bir niyet türüne takılmaz. İnsanlar bazen bir kategorinin en iyisini, bazen belirli bir sorunun çözümünü, bazen de iki seçenek arasındaki farkı sorar. Aşağıdaki şablonları kendi sektörünüzdeki kelimelerle doldurun ve en az altı tanesini listenize alın.

Kategori soruları

• “En iyi [sektör/hizmet türü] firmaları hangileri?”

• “[Şehir/bölge] için önerebileceğin [hizmet türü] sağlayıcıları neler?”

İhtiyaç ve problem soruları

• “[Somut problem] yaşıyorum, bunu çözmek için hangi [ürün/hizmet] türüne bakmalıyım?”

• “[Hedef kitle] için [ihtiyaç] konusunda güvenilir seçenekler neler?”

Karşılaştırma soruları

• “[Hizmet türü] seçerken nelere dikkat etmeliyim ve hangi firmalar öne çıkıyor?”

• “[Çözüm A] mı yoksa [çözüm B] mi tercih etmeliyim, hangi sağlayıcılar bu konuda iyi?”

Öneri ve liste soruları

• “[Bütçe veya kısıt] için en uygun [ürün/hizmet] önerilerin neler?”

• “[Kullanım senaryosu] için başlangıç seviyesinde hangi seçenekleri denemeliyim?”

Somut bir örnek üzerinden bakalım. Diyelim ki İstanbul’da bir muhasebe yazılımı satıyorsunuz. “En iyi muhasebe yazılımı programları hangileri?” ya da “Küçük işletmem için KDV takibi yapan bir yazılım arıyorum, hangilerine bakmalıyım?” gibi sorular yazarsınız. Bu sorularda kendi ürününüzün adı hiç geçmez, çünkü amacınız modelin sizi kendiliğinden anıp anmadığını görmek.

Listenizi en az on beş sorguya çıkarmaya çalışın. Tek bir soru cevabı kaç kez sizi anarsa ansın, bu istatistiksel bir sonuç değil şanstan ibarettir. Farklı kelimelerle, farklı niyetlerle yazılmış on beş soru, modelin sizi anlamlı bir sıklıkla önerip önermediğine dair ilk gerçek sinyali verir. Bu sorgular sonraki dört adımın tamamının temelini oluşturur, o yüzden acele etmeden hazırlayın.

Adım 2: Sorguları ChatGPT, Gemini ve Perplexity’de çalıştırma

Aynı sorgu listesini üç platformda birebir aynı şekilde çalıştırın, çünkü tek bir platformun cevabı markanızın genel görünürlüğünü temsil etmez. ChatGPT, Gemini ve Perplexity aynı unbranded sorguya farklı kaynaklardan beslenerek farklı markalar önerir. Bir platformda hiç geçmezken diğerinde ilk sırada çıkabilirsiniz, ve bu fark sadece üç platformu yan yana test ettiğinizde ortaya çıkar.

Perplexity, cevabının altında kullandığı kaynak bağlantılarını açıkça listeler, bu yüzden onu en son çalıştırın. Kaynakları görmek, markanızın neden geçtiğini veya neden geçmediğini anlamanıza yardımcı olur. ChatGPT ve Gemini genelde kaynak göstermez, dolayısıyla o iki platformda yalnızca çıktının kendisine bakarsınız. Perplexity’nin gösterdiği kaynaklar, sonraki adımlarda hangi sayfaların yapay zekaya girdiğini kabaca gösterir.

Test koşullarını sabitlemek sonuçların karşılaştırılabilir olması için gereklidir. Her sorguyu yeni bir sohbet penceresinde açın, çünkü aynı oturumdaki önceki sorular modelin sonraki cevabını etkiler. ChatGPT’de kişiselleştirme ve hafıza (memory) özelliklerini kapatın, aksi halde model sizin geçmiş davranışınıza göre cevap üretir ve bu genel bir kullanıcının göreceği sonucu yansıtmaz. Mümkünse tarayıcının gizli (incognito) modunu kullanın, böylece hesap geçmişiniz devreye girmez.

Her sorguyu her platformda tek seferde çalıştırın ve çıktıyı olduğu gibi kaydedin. Cevabı düzeltmek veya “daha iyi bir sonuç” için sorguyu yeniden yazmak testi bozar, çünkü ölçmek istediğiniz şey markanın ilk, ham cevaptaki durumudur. Aynı sorguyu iki kez çalıştırırsanız iki farklı cevap alabilirsiniz, bu normaldir ve manuel testin doğal bir sınırıdır. İlk çıktıyı esas alın, çünkü gerçek bir kullanıcı da genelde ilk cevabı görür ve orada durur.

Adım 3: Sonuçları basit bir tabloya kaydetme

Aklınızda tuttuğunuz sonuçlarla değil, yazılı bir kayıtla çalışın. Üç platformda 6-7 sorgu çalıştırdığınızda 18-21 ayrı yanıtla karşılaşırsınız, ve hafızanız bunların hangisinde markanızın geçtiğini birkaç dakika sonra doğru hatırlayamaz. Kayıt disiplini olmadan elinizde yorumlanabilir bir veri kalmaz, sadece belirsiz bir izlenim kalır.

Her yanıt için beş kolonluk basit bir tablo tutun. Sorguyu, çalıştırdığınız platformu, markanızın yanıtta geçip geçmediğini, geçtiyse kaçıncı sırada anıldığını, ve aynı yanıtta bir rakibin geçip geçmediğini not edin. Sıra bilgisi önemli, çünkü ilk cümlede önerilen bir marka ile üçüncü paragrafta ismi geçen bir marka aynı görünürlüğe sahip değildir.

Şu şablonu bir tabloya veya bir sayfaya kopyalayıp doldurabilirsiniz.

Her satırı yanıtı okuduğunuz anda doldurun, sonraya bırakmayın. Perplexity gibi kaynak gösteren platformlarda, markanızın hangi bağlantıdan alıntılandığını da “Hangi sırada?” kolonunun yanına küçük bir not olarak eklerseniz, sonucu yorumlarken hangi sayfanızın modele ulaştığını görürsünüz. Tablo dolunca, dağınık bir izlenim yerine üzerinde konuşabileceğiniz somut bir tablo elde edersiniz.

Adım 4: Rakiplere bakma

Kendi tablonuz tek başına eksik bir resim verir, çünkü görünürlük göreceli bir yarıştır. Modelin bir sorguya kaç marka önerdiği ve hangilerini seçtiği, sizin o kategoride nerede durduğunuzu tabloya bakmaktan daha net gösterir. Aynı unbranded sorguları çalıştırırken hangi rakip isimlerinin çıktığını da not alın.

Rakip karşılaştırması için tabloya şu şablonları ekleyin. Kendi sektörünüzdeki terimi köşeli parantezin yerine koyun.

• “[kategori] alanında en çok tercih edilen firmalar hangileri?”

• “[ihtiyaç] için önerdiğin markaları güçlü ve zayıf yönleriyle sırala.”

• “[kategori] sektöründe lider olarak kabul edilen şirketler kimler?”

• “Bir [ihtiyaç] çözümü seçerken hangi sağlayıcıları karşılaştırmalıyım?”

Bu şablonların hiçbiri marka adı içermez, çünkü amaç modelin kendi seçimini görmektir. Marka adı yazdığınız anda test bir uyum ölçümüne dönüşür ve rakip verisi anlamını kaybeder.

Kendi markanız hiç çıkmazken bir rakibin sürekli çıkması, sizin en somut sinyalinizdir. Model o kategoride bir cevap üretebiliyor demektir, sadece sizi o cevaba dahil etmemeyi seçiyor. Sorun modelin bilgi eksikliği değil, sizin o konudaki içeriğinizin modelin kaynaklarında yeterince temsil edilmemesidir. Rakibin adının hangi bağlamda geçtiğine de bakın. Bir rakip “lider” olarak anılırken siz hiç anılmıyorsanız, aradaki mesafe tek bir sorgudan çok daha geniş bir içerik ve otorite farkına işaret eder.

Adım 5: Sonucu yorumlama

Tablonuzdaki “marka geçti mi” ve “rakip geçti mi” kolonlarını üç senaryoya göre okuyun, çünkü ham veri tek başına bir karar vermez. Aşağıdaki üç durum, çoğu test sonucunu kapsar ve her biri farklı bir sonuca işaret eder.

Markanız hiç geçmiyor, rakipler geçiyor. On beş sorgunun hiçbirinde adınız çıkmıyorsa ancak aynı sorgularda rakip isimler görünüyorsa, modeller sizi o kategoride ilişkili bir kaynak olarak tanımıyor. Rakiplerin geçmesi, sorunun sorgularınızda değil markanızın çevrimiçi izinde olduğunu gösterir. Modeller bir yerlerden o rakip isimleri öğrenmiş, sizi öğrenmemiş.

Markanız bazen geçiyor. On beş sorgunun üç veya dördünde çıkıyorsanız, belirli niyet türlerinde görünürlüğünüz var ama tutarlı değil. Hangi sorgularda geçtiğinize bakın. Karşılaştırma sorularında görünüp kategori sorularında görünmüyorsanız, bu iki niyet türü için çevrimiçi içeriğiniz eşit güçte değil demektir.

Markanız çoğu sorguda geçiyor. İyi bir işaret, fakat sıralamaya dikkat edin. Adınız her zaman listenin sonunda ya da rakiplerden sonra çıkıyorsa, görünürlüğünüz var ama öncelik sizde değil. Kolonunuzdaki “hangi sırada” verisi burada asıl bilgiyi taşır.

Bu okumaları abartmadan yorumlayın. Beş dakikalık bir test, tek bir oturumda alınmış bir fotoğraftır ve aynı sorguyu yarın çalıştırdığınızda farklı bir sonuç görebilirsiniz. Tek bir “geçmedi” sonucundan markanızın modellerde tamamen görünmez olduğu kararına atlamayın. Doğru okuma, üç senaryodan hangisine yakın durduğunuzu belirlemek ve bir sonraki eyleminizi buna göre planlamaktır. Kesin bir yargı değil, bir yön verir bu test size.

Bu test neyi ölçmez

Bu test size tek bir anın fotoğrafını verir, sürekli bir ölçüm değil. Beş dakikada 15 sorgu çalıştırdığınızda gördüğünüz sonuç, o gün, o oturumda, o model sürümünde markanızın nerede durduğunu gösterir. Ertesi gün aynı sorguları tekrar çalıştırırsanız farklı yanıtlar alabilirsiniz, çünkü modeller aynı promptta bile her seferinde birebir aynı cevabı üretmez.

Örneklem küçüklüğü sonucunuzu kırılgan yapar. 15 sorgu, sektörünüzdeki gerçek soru çeşitliliğinin küçük bir dilimidir, ve seçtiğiniz o 15 sorgu markanızı olduğundan daha görünür ya da daha görünmez gösterebilir. Bir kategoride hiç geçmemeniz kötü bir işarettir, ama tek bir sorguda geçmeniz de kalıcı bir konum anlamına gelmez.

Zaman içindeki değişkenlik ikinci sınırlamadır. OpenAI, Google ve Perplexity modellerini düzenli olarak günceller, ve her güncelleme markanızın hangi sorgularda geçtiğini kaydırabilir. Bugün ilk sırada göründüğünüz bir sorguda, bir model güncellemesinden sonra tamamen kaybolabilirsiniz. Manuel bir test bu kaymayı yakalayamaz, çünkü yalnızca tek bir zaman noktasına bakar.

Ciddi bir ölçüm için 150’den fazla sorguluk bir set gerekir, ve bu set düzenli aralıklarla tekrar çalıştırılır. Bu ölçekte örneklem hatası düşer, ve tekrar çalıştırma zaman içindeki eğilimi ortaya çıkarır. Yükseliyor musunuz, düşüyor musunuz, yoksa yerinizde mi sayıyorsunuz sorusuna tek seferlik bir test cevap veremez, sistematik bir ölçüm verir.

Bu manuel testi, ne yaptığınızı anlamak için bir başlangıç olarak kullanın. Kavramın arka planını AEO Nedir sayfasında açıklıyoruz, ve tekrarlanan büyük ölçekli ölçümü nasıl kurduğumuzu hizmetler sayfasında görebilirsiniz. Beş dakikalık test size sorunu gösterir, sürekli ölçüm ise onu takip etmenizi sağlar.

Sonraki adım

Beş dakikalık manuel test size bir anlık kesit verir. Ciddi bir karar için markanızın onlarca sorguda, üç platformda ve zaman içinde nasıl performans gösterdiğini görmeniz gerekir.

Bu ölçümü sizin için yapmamızı isterseniz, ücretsiz analiz sayfamızdan markanızın unbranded sorgulardaki gerçek görünürlük raporunu talep edebilirsiniz.